| İcma'nın Mahiyeti |
|
| Yazar Mustafa Refik | |
| 04 01 2008 | |
|
İcma, lügatte azm, kasd, ittifak manasınadır. Istılahta : «Ümmeti Muhammed'den olan müctehidlerin
bir asırda, bir hükmü şer'i üzerine ittifak etmeleri» dir.
Demek ki icma, bir kerre bu ümmeti merhumeye has bir hüccettir,
bir tekrimi ilahi eseridir. Sonra bu icma salahiyeti, müetehitlerin hasai-smden
olup avamını nassm ittifakları icma sayılmaz. Çünkü avamını nas, icmaın istinat
edeceği delillere muttali değildir. Zaten onların bir meselede ittifakları
adeten kabil olamaz, kabil olsa da ona bizim ıttılaı-mız mümkün değildir.
İcma, yalnız bir kısm şer'i hükümlerde, yani: dini umurda caridir.
İbadetlerde ve hukuki meselelere ait
hususlarda icma cereyan eder. Vücudi bari, sıhhati risalet gibi itikada ait olan
esaslar, mücerred icma ile sabit olamaz. Ve şer'i delillerden istinbatı mümkün
olmayıp şarii mübinin tasrihine mütevakkıf bulunan ahiret ahvali, eşratı saat
gibi şeyler de icma ile bilinemez. Bunlar, şariin nususuna mütevakkıftır, ve
illa devr lazım gelir. Yani: Bu husustaki nususun icmaa, icmaın da bu nü-suna
tevakkufu lazim gelir ki, bu batıl olan bir devrdir.
Kezalik : alemin hudusu gibi akli hükümlerde veya bir ilacfn
bir hastalığa nafi olması gibi gayri dini hükümlerde veya vaktile görülmüş veya
ileride -görülecek tarihi hadiselerde de insanların ittifak etmeleri icmaı
ümmetten madud olamaz. |
| < Önceki |
|---|