| Has Lafızların Mahiyeti Ve Hükümleri |
|
| Yazar Mustafa Refik | |
| 31 12 2007 | |
|
Has : Has, kendisinde efrat mülahazası olmaksızın tek bir manaya
vazedilmiş olan herhangi bir lafızdır.
Has denilen lafız, ya bir isimdir: ibrahim, Yusuf, Halide, Atike,
güneş, ay gibi. Veya bir nevidir: Erkek,, kadın, hurma ağacı, zeytin ağacı
gibi. Veya bir cinstir: İnsan, deve, ağaç gibi.
Bir, iki beş, on, yüz, bin gibi esmai aded, (b), (fi), (min)
gibi edat denilen hurufu meani ve emirler, nehiyler, mutlak ve mukayyet lafızlar dahi hastan
sayılır.
Vakıa kadın, insan, iki, yüz gibi lafızların bir takım fertlere
şümulü vardır. Fakat bu fertler, bir nevi veya bir cins altında toplanmışlardır.
Aralarında bir vahdeti nev'iyye veya bir vahdeti cinsiyye vardır. -Bu bakımdan
hepsi de hasdır.
Vakıa has, alelinfirad bir manaya mevzudur. Fakat bu birlik,
hakikaten vahdetle hükmen vahdetten eamdir. Mesela: bir lafzında hakikaten
vahdet vardır. İki, üç lafızlarında da hükmen vahdet vardır. Binaenaleyh
bunların hepsi de birer lafzı hasdır.
Hassın hükmü, delalet ettiği manayı kat'i surette ifade etmektir. Mesela: «Ben bir kitap aldım» denilse alman kitabın bir tane olduğu kat'i
surette ifade edilmiş olur.
Kezalik: «Bize tbrahim Efendi geldi» denilse ibrahim adında malum
bir^zatm geldiği ifade edilmiş olur. Bunun başka bir kimseye ihtimali olmaz. |
| < Önceki | Sonraki > |
|---|