Üye Girişi
Close

Üye Girişi






Kayıp Şifre?
Hesabınız yokmu? Kayıt olun

Bölümler

Has Lafızların Mahiyeti Ve Hükümleri E-Posta
Yazar Mustafa Refik   
31 12 2007

Has : Has, kendisinde efrat mülahazası olmaksızın tek bir manaya vazedilmiş olan herhangi bir lafızdır.

Has denilen lafız, ya bir isimdir: ibrahim, Yusuf, Halide, Atike, gü­neş, ay gibi. Veya bir nevidir: Erkek,, kadın, hurma ağacı, zeytin ağacı gibi. Veya bir cinstir: İnsan, deve, ağaç gibi.

Bir, iki beş, on, yüz, bin gibi esmai aded, (b), (fi), (min) gibi edat denilen hurufu meani ve emirler, nehiyler,  mutlak ve mukay­yet lafızlar dahi hastan sayılır.

Vakıa kadın, insan, iki, yüz gibi lafızların bir takım fertlere şümu­lü vardır. Fakat bu fertler, bir nevi veya bir cins altında toplanmışlar­dır. Aralarında bir vahdeti nev'iyye veya bir vahdeti cinsiyye vardır. -Bu bakımdan hepsi de hasdır.

Vakıa has, alelinfirad bir manaya mevzudur. Fakat bu birlik, haki­katen vahdetle hükmen vahdetten eamdir. Mesela: bir lafzında haki­katen vahdet vardır. İki, üç lafızlarında da hükmen vahdet vardır. Bi­naenaleyh bunların hepsi de birer lafzı hasdır.

Hassın hükmü, delalet ettiği manayı kat'i surette ifade et­mektir.  Mesela: «Ben bir kitap aldım»  denilse alman kitabın bir tane olduğu kat'i surette ifade edilmiş olur.

Kezalik: «Bize tbrahim Efendi geldi» denilse ibrahim adında ma­lum bir^zatm geldiği ifade edilmiş olur. Bunun başka bir kimseye ihti­mali olmaz.

Ancak bazan harici arızalardan, karinelerden dolayı has, hakiki manasına delalet etmekte kat'iyyet ifade etmez. Şecaatli bir şahsa: «Sen arslansm» denilmesi gibi ki, burada bir lafzı has olan arslandan malum yırtıcı hayvan kasdedümiş olmaz. Bununla mecazi bir mana kas-dedilmiş olur.
 
< Önceki   Sonraki >
Kapa