| Soru-Cevap Sistemi |
| Forum |
| Yarışmalar |
| Bizi Tavsiye Edin |
| Ziyaretçi Defteri |
| Resim Galerisi |
| Kasım / Feraizi İcra Memuru |
|
| Yazar Mustafa Refik | |
| 20 01 2008 | |
|
Akil-baliğ olan vârislerin
aralarında anlaşarak; mirâsı taksim etmeleri mümkündür. Çünkü hak kendilerine
âiddir. Buna "Rizâen Taksim" adı verilir. Ferâize göre taksimin ne
şekilde yapılacağını bilmiyorlarsa; ehil olan bir âlime müracaat ederek,
meselenin çözümünü talep edebilirler. Esasen taksimin sebebi; ortakların (veya
ortaklardan sadece birisinin) hissesinden faydalanmak arzusudur. Esasen
vârislerden; taksim hususunda talep olmazsa, mesele atıl kalır. Vârisler
arasında; terikenin paylaşılması hususunda ihtilâf çıkarsa ne olacaktır? İşte
bu noktada "Kazâen taksim" hadisesi gündeme girer. Ferâizi icrâ
memuru (Kâsım) mirâs davalarında mü'minlerin ihtilâflarını hükme bağlayarak
kadı'ya yardımcı olur.
Mirâs meselesindeki
ihtilâfların kazâ ile ilgili olduğu açıktır. Vârislerin müracatı ve müvafakatı
ile taksim câiz olur. Çünkü hak onlara âiddir. Aylığı "Beytül'mal"den
verilmek üzere; ferâizi icrâ memuru (Kâsım) tayin etmek müstehabtır. Bu
ihtilâfın tamamen ortadan kaldırılması içindir. Böyle olunca Kasımın ücreti
Kadı'nın (Hâkim'in) aylığına benzer. (Yani "Beytülmal"den verilir)
vârislerin sayısına göre ücretle kâsım'ı (Ferâizi icrâ memurunu) tâyin etmek de
sahihtir. Zira menfaat hassaten onlar içindir.
Kâsım'da (Ferâizi icrâ
memurunda) aranan vasıflara gelince; kazâ işleriyle meşgul olan kimsede
(Kadı'da) aranan her özellik her kâsım'da da aranır. Günümüzde; ferâiz
sahasında ilmi olan kimselere, vârislerin mürâcaatı esastır. Mirasın nasıl
taksim edileceği hususunda; birçok eserde, yeterli bilgi vardır. Fakat bunların
pratiğe uygulanması, sanıldığı kadar kolay değildir. Bir beldede; Ferâiz ilmine
vakıf birden fazla kimse varsa, tamamından faydalanmak da mümkündür.
Mûrisin bıraktığı mal,
sırasıyla şu kimseler arasında taksim olunur.
1. Ashab-ı Ferâiz!.. Kitap,
sünnet ve icmâ ile, payları kat'i olarak bilinen vârisler.
2. Asabe!..
3. Hisselerinden başka kalan malı da red
yoluyla alan kimseler.
4. Zevi'l erham
5. Mevlâ'l muvâlat
6. Kendisi üzerinde neseb ikrar olunan kimse
(Mukarrun leh bi'n neseb al'l gayr)
7. Kendisine vasiyet olunan şahıslar
8. Beytü'lmal.
1928 Kur'an'da tâyin olunmuş hisseler (Fürûz-u
Mukaddere) altıdır:
1. Malın yarısı (1/2)
2. Dörtte biri (1/4)
3. Sekizde biri (1/8)
4. Üçte ikisi (2/3)
5. Üçte biri (1/3)
6. Altıda biri (1/6) şeklindedir. |