| Yazan: Mustafa Refik,
Tarih: 30.07.2007 - 04:27
|
Okunma Sayısı : 799 |
Önce kelime üzerinde duralım; kelimenin kök sigası olan "fevd"; bir işi başkasına tevdi etmek, eşit olmak ve her şeye eşit şartlarda iştirak etmek gibi manalara gelir. "Fevda" burada; eşit şekilde iştirak manasınadır. Şartları haiz iki kişi: "Biz mufavaza ortaklığı yapacağız. Az olsun, çok olsun, beraber alıp, beraber satacağız. Toptan olsun, perakende olsun, peşin olsun, veresiye olsun; her birimiz kendi reyi ile iş yapacak. Allahu Teala'nın vereceği rızkı (kârlı ve zararlı) taksim edeceğiz" derlerse, şirket-i mufavaza teşekkül etmiş olur. Mufavaza şirketi; hür ve bülûğa ermiş iki mü'min arasında kurulabilir. Zira ortaklar arasında her yönden eşitlik aranır. Şirkete dahil olacak ortakların; bütün mallarını sermaye yapmaları söz konusudur. Bu malların miktar ve değer bakımından eşit olması şarttır. Ayrıca şirket sermayesinin; nakit ve tedavülde geçerli bir para olması gerekir. Ortaklar; başkası üzerinde bulunan alacaklarını sermaye yapıp, mufavaza kuramazlar. Ayrıca mal ve akarların şirket sermayesi yapılması da caiz değildir. Ortaklar kefalet ehlinden olmalıdır. Yani; hür, bülûğa ermiş, akıllı ve aynı dinden olmalıdırlar. Müslümanla, zimmet ehl-i gayri müslim arasında mufavaza şirketi kurulamaz. Zira, mufavazada ticarette serbest olmak da esastır. Gayr-i müslim zimmi; şarap, domuz vs. gibi haram olan şeylerin de ticarete konu olmasını isteyebilir. Kendisi için bunlar mal hükmündedir, ama mü'min için mal hükmünde değildir. Dolayısıyla eşitlik bozulur. Mufavaza şirketi; hem vekaleti, hem de kefaleti ihtiva etmektedir. Bu sebeble her ortak, ticaretin konusuna giren sorumluluk, gasb, helâk gibi her türlü konularda, diğer ortağının kefilidir. Mufavaza’nın Kısımları İle Alakalı Bir Fasıl Mufavaza - tekabbül (sanai - amel) kısmı ile Alakalı Bir Fasıl Amel şirketi kurulurken ortaklar mufavaza sözünü veya mufavaza şartlarını haiz bir şekilde bu şirketi gerçekleştirmişlerse, böyle bir şirket "Mufavaza-Tekabbül Şirketi"dir. Bu durumda her ortak; iş kabulünde bulunabilir ve bundan doğacak zarar ve sorumlulukları paylaşır. Mufavaza - vücûh (kredi) kısmı ile alakalı Bir Fasıl Vekâlet ve kefalet ehliyetine haiz iki şahıs; veresiye mal alıp, peşin satmak, kârı aralarında yarı yarıya müşterek ve birbirine kefil olmak üzere şirket kursalar, böyle bir şirket vücûh (itibar, kredi) şirketinin mufavazası olur.
Son Güncelleme : 30.07.2007 - 04:27
|