| Mirasta Ana Baba Bir Kızkardeşin Durumu |
|
| Yazar Mustafa Refik | |
| 21 01 2008 | |
|
Daha önce de belirttiğimiz
gibi "Anne-baba bir kızkardeşin" (uht liebeveyn-uht lehûma) mirâsta
beş hali vardır. Birinci hali şudur:
Mûrisin (ölen kimsenin) oğlu veya kızı, oğlunun ilânihaye oğlu veya kızı, yahud
babası, yahud sahih dedesi bulunmayıp da, bir tek anne-baba bir kızkardeşi
hayatta olursa terikenin yarısını (1/2) alır. Kur'ân-ı Kerîm'de (En-Nisâ: 176):
"Habibim senden fetvâ isterler. De ki; Allah, babası ve çocuğu olmayanın
mirâsı hakkında hükmü (şöylece) açıklar: Eğer çocuğu (ve babası) olmayan bir
erkek ölür, geride (Anne-baba bir) bir tek kızkardeşi kalırsa mirâsın yarısı
onundur" hükmü beyan buyurulmuştur. Ayetteki "uht" (Kızkardeş)
kelimesi; anne-baba bir baba bir kızkardeşi ifâde eder. Bu konuda icmâ
vardır.(74) Zira anne bir kardeşler için; En Nisâ Sûresi'nin onbirinci ayeti
vardır. Şimdi diyelim ki Mehmed Efendi öldü!.. Geriye karısı, anne-baba bir
kızkardeşi ve amcası'nın oğlu kaldı. Mesele şöyledir:
İkinci hali şudur: Mûrisin (ölen kimsenin)
oğlu, kızı, oğlunun oğlu, oğlunun kızı, babası, dedesi olmayıp da, iki veya
daha fazla anne-baba bir kızkardeşi bulunursa terikenin üçte ikisini (2/3) eşit
olarak paylaşırlar. Kur'ân-ı Kerîm'de: "Eğer (aynı şartlarda kalan) kız
kardeş, iki (veya daha fazla) ise, erkek kardeşinin bıraktığının üçte ikisi
onlarındır" (En Nisâ: 176) buyurulmuştur. Mesele şöyledir.
Üçüncü hali şudur: Mûrisin (ölen kimsenin)
oğlu, ilânihaye oğlunun oğlu veya babası yahud dedesi olmayıp da; anne-baba bir
erkek kardeşleri ile beraber kız kardeşleri bulunursa, müşterek asabe olurlar.
Terikeyi aralarında ikili-birli bölüşürler. Kur'ân-ı Kerîm'de (En Nisâ: 176):"Eğer
(yine aynı şartlarda) erkek ve kız kardeşler ise; o zaman erkek kardeşin
hissesi, iki kızın hissed kadardır" buyurulmuştur. Bu ayette; kız
kardeşlerin hissesinin belirlenmesi, erkek kardeşle birlikte asabe olacağına
delâlet eder. Farzedelim ki Cemil Efendi öldü!.. Geriye karısı, üç kız kardeşi
ve iki erkek kardeşi vâris olarak kaldılar. Bu durumda mesele şöyledir:
Dördüncü hali şudur: Mûrisin (ölen kimsenin)
anne-baba bir kızkardeşi; mûrisin kızı veya
oğlunun kızı ile birlikte mirâsçı olursa, sadece asabe hissesini alır.
Zira Rasulullah (sallallahu aleyhi ve sellem): "Kız kardeşleri, kızlarla
birlikte olunca asabe yapınız"(75) buyurmuştur. İbn-i Mesûd (ra)'dan;
Rasulullah (sallallahu aleyhi ve sellem)'in bu şekilde tatbikat yaptığı rivayet
edilmiştir. Farâzedelim ki; Ali efendi öldü!.. Geriye karısı, kızı ve anne-baba
bir kızkardeşi kaldı. Mesele şöyledir.
Beşinci hali şudur: Mûrisin (ölen kimsenin)
anne-baba bir kız kardeşleri, mûrisin oğlu, oğlunun oğlu, babası veya dedesi
bulununca, terike'den hiçbirşey alamazlar. Sâkıt olurlar. Zira Kûr'an-ı
Kerim'de (En Nisâ: 176): "Ölen kimsenin oğlu veya kızı bulunmaz da, bir
tek (Anne-baba bir veya baba bir) kız kardeşi olursa, mirasın yarısı
onundur" buyurulmuştur. Ayette anne-baba bir kız kardeşin mirâstan hisse
alabilmesi; mûrisin (ölen kimsenin) oğlunun veya kızın bulunmamasına
bağlanmıştır. Diyelim ki; Arif efendi vefat etti!.. Geriye karısı, oğlu ve
anne-baba bir kız kardeşi kaldı. Mesele şöyledir.
|
| < Önceki | Sonraki > |
|---|